kambiyo / çek / Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2016/31067 Esas 2018/3767 Karar sayılı 26.04.2018 tarihli kararı; Alacaklı tarafından, (1 adet) çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinde; borçlu şirketin, sair itiraz ve şikayetleri ile birlikte, takibe konu çekin, alacaklı banka tarafından tahsil cirosu ile devralındığı, haliyle borçlu şirket aleyhine takip yapılamayacağı şikayetiyle anılan takibin iptali için icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece; anılan çekin tahsil cirosu olarak devralındığı kanaatiyle şikayetin kabulüne karar verildiği görülmektedir. 6102 sayılı TTK'nun 790. maddesinde; “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır” düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda, takip alacaklısı T.İ… Bankası A.Ş. S… Mahallesi Şubesi, ibraz işlemini muhatap H…bank ….. Şubesi adına vekaleten yapmaktadır. Takip alacaklısı T.İ. ….Bankası A.Ş. S… Mahallesi Şubesi, aynı zamanda muhatap banka durumunda olmadığından ve çek adı geçen banka tarafından ibraz edildiğinden, takip yapan bankanın yetkili hamil olduğunun kabulü gerekir. Tahsil cirosu, 6102 sayılı TTK'nun 818. maddesinin göndermesi ile çekler hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 688. maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddenin birinci fıkrasında; “Ciro, “bedeli tahsil içindir”, “vekâleten” veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir şerhi ya da sadece vekil etmeyi ifade eden bir kaydı içerirse, hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; fakat o poliçeyi ancak tahsil cirosu ile tekrar ciro edebilir” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, cironun tahsil cirosu kabul edilebilmesi için, ciroda, yukarıda belirtilen kayıtlardan birinin bulunması zorunludur. Somut olayda, takip dayanağı çekin, lehtar B. Ltd. Şti.’nin cirosu ile alacaklıya geçtiği görülmekle, anılan ciro, TTK'nun 688/1. maddesinde belirtilen şekilde herhangi bir kaydı içermediğinden tahsil cirosu olarak kabul edilemez. Bu hali ile alacaklının temlik cirosu ile çekin yetkili hamili olduğu anlaşılmaktadır. O halde mahkemece, alacaklı bankanın yetkili hamil olup, borçluyu takip hakkı bulunduğu kabul edilerek, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm tesisi isabetsizdir. SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.